Адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау – кез келген құқықтық мемлекеттің негізгі міндеттерінің бірі. Әр азаматтың қадір-қасиетін құрметтеу, заңды мүдделерін қорғау және қоғамда тең мүмкіндіктер қалыптастыру мемлекеттің тұрақты дамуына негіз болады.

Конституция адам мен мемлекет арасындағы қарым-қатынастың негізгі қағидаттарын белгілейді. Онда азаматтардың құқықтары мен бостандықтары, олардың заң алдындағы теңдігі және құқықтық қорғалуына қатысты кепілдіктер айқындалады. Бұл қағидаттар қоғамда әділдік пен заң үстемдігін қамтамасыз етудің маңызды тетігі саналады.

Адам құқықтарын қорғау тек заң нормаларын қабылдаумен шектелмейді. Оның нақты нәтижесі азаматтардың өз құқықтарын пайдалана алуынан, заң бұзылған жағдайда оларды қалпына келтіру мүмкіндігінің болуынан және мемлекеттік органдар қызметінің заң талаптарына сай жүзеге асуынан көрінеді.

Әр азамат өз құқықтары мен міндеттерін білуі қажет. Құқықтық сауаттылық адамның күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауына, өз мүддесін заң аясында қорғауына және басқа адамдардың құқықтарына құрметпен қарауына мүмкіндік береді. Сондықтан құқықтық білімді арттыру қоғам үшін маңызды бағыттардың бірі болып табылады.

Бұл ретте мемлекеттік органдардың жауапкершілігі ерекше. Азаматтардың өтініштерін заңда белгіленген тәртіппен қарау, мемлекеттік қызметтердің қолжетімділігін қамтамасыз ету және тұрғындардың заңды мүдделерін қорғау – халықтың мемлекеттік институттарға деген сенімін нығайтатын маңызды факторлар.

Құқықтық мәдениетті қалыптастыруда отбасы, білім беру ұйымдары және бұқаралық ақпарат құралдары да маңызды рөл атқарады. Азаматтарға заң талаптарын түсіндіру, құқық бұзушылықтардың алдын алу және қоғамда өзара құрмет қағидаттарын орнықтыру құқықтық мемлекеттің дамуына ықпал етеді.

Сонымен қатар адам құқықтарын құрметтеу әр адамның жеке жауапкершілігінен басталады. Өзгенің пікіріне құрметпен қарау, кемсітушілікке жол бермеу, қоғамдық тәртіпті сақтау және келіспеушіліктерді заң аясында шешу – өркениетті қоғамның маңызды белгілері.

Адам құқықтары қорғалған қоғамда азаматтардың белсенділігі артып, мемлекеттік институттарға деген сенім нығаяды. Сондықтан Конституцияда бекітілген құқықтар мен бостандықтарды сақтау, заң үстемдігін қамтамасыз ету және құқықтық сауаттылықты арттыру – мемлекет пен қоғамның ортақ міндеті.